تاریخ آخرین بروزرسانی مقاله مهارت های ارتباطی : شهریور ماه 1404
اگر فرصت خواندن مقاله را ندارید میتوانید به وویس زیر با صدای مشاور متخصص مشاورکده گوش دهید:
مهارتهای ارتباطی بخش مهمی از زندگی روزمره ما هستند که به ما کمک میکنند بهتر با دیگران حرف بزنیم و روابط موفقتری بسازیم. یکی از مهمترین جنبههای مهارتهای ارتباطی که در روانشناسی فردی نیز به آن اشاره شده، ارتباط چشمی است که میتواند پیامهای زیادی را بدون گفتن کلمهای منتقل کند. اگر دوست دارید بدانید چطور بدون خجالت یا ایجاد حس تهاجم با دیگران ارتباط موثر برقرار کنید، ادامه این متن برای شماست.
فهرست مطالب
6 مورد از مهمترین مهارت های ارتباطی
کلمه “آداب” از جمع واژه “ادب” گرفته شده و به معنای “آداب و رسوم” است، همچنین به “معاشرت” اشاره دارد که به معنای صحبت کردن، همزیستی و گفتگو با یکدیگر است. به طور کلی، “آداب معاشرت” به مجموعه مهارت های ارتباطی اشاره دارد که برای رعایت حرمت و منزلت فرد مقابل در برخوردهای اجتماعی، انسانها به رعایت آنها موظف هستند.
در هر ارتباط اجتماعی که در آن شرکت داریم، باید اصول آداب معاشرت را به بهترین نحو رعایت کنیم، خواه در یک رابطه دو نفره باشد، یا در یک اجتماع چند هزار نفره. هر نوع ارتباط با اعضای خانواده، همکاران، دوستان، همسایگان و حتی افراد غریبه، نیازمند رعایت اصول و آداب معاشرت است و بدون شک، بیتوجهی به آنها و عدم رعایت، ایرادات اساسی به رابطه وارد میکند و ممکن است باعث خاتمه آن رابطه شود.
بدیهی است که عدم توانایی در ایجاد ارتباطهای صحیح در زندگی اجتماعی، زمینه ساز شکستهای پیاپی است و در نتیجه، موجب عدم دستیابی به مقاصد فردی و اجتماعی ما خواهد شد.
آداب معاشرت که ما موظف به رعایت آنها هستیم، به نوعی مهارت ارتباطی محسوب میشوند. زیرا رعایت هر یک از آنها به برقراری یک ارتباط صحیح و هدفمند منجر میشود و باعث میشود تا به موقعیت اجتماعی مناسبتری دست پیدا کنیم. بنابراین با دقت به مفهوم و معنای عبارات “آداب معاشرت” و “مهارت های ارتباطی”، به این نتیجه میرسیم که این دو مؤلفه با هم ارتباطی نزدیک دارند و به سختی میتوان آنها را جدا از هم مورد بررسی قرار داد. زیرا هدف نهایی هر دو فرآیند، کمک به بهبود روابط اجتماعی بین افراد یک جامعه است.
با نهایت احترام با دیگران برخورد کنیم
مهمترین اصل در آداب معاشرت، حفظ احترام و منزلت طرف مقابل است. بنابراین، با برخورد و رفتاری مناسب، حس ارزشمند بودن در مخاطب با شما بوجود آورید.
از زیادهگویی بپرهیزیم
با این کار هم فرصت صحبت و آشنایی بیشتری را برای دیگران فراهم میآوریم و هم اینکه دیگران ما را به عنوان فردی پرحرف و پرمدعا نخواهند شناخت.
در آداب معاشرت، کاملاً مثبتاندیش باشید
در مواجهه با دیگران، به دنبال پیدا کردن نقاط ضعف آنها نباشیم. بلکه سعی کنیم در روابط خود، فردی حسنجو باشیم. سعی کنیم در زمان مناسب، ویژگیهای مثبت دیگران را برشمرده و با این رفتار، حسن نیت خود را نشان دهیم.
استفاده از کلمات مودبانه
در صورت رعایت این مهارت، خود را شخصی موجه و قابل احترام معرفی کرده و باعث خواهیم شد که دیگران نیز در برخورد با ما جانب احترام را رعایت نمایند.
به دیگران توجه نشان دهید
هنگامی که شخصی با ما صحبت میکند، باید حداکثر توجه خود را به او معطوف سازیم. گوش دادن فعال، که یکی از مهارت های ارتباطی اثربخش میباشد، در این زمینه به ما کمک بسیاری خواهد نمود. هنگام سخنگفتن طرف مقابل، با او تماس چشمی برقرار کنید، گاهی سر خود را به علامت تایید تکان دهید و در مواقع مناسب، جملهای کوتاه در تایید یا تحسین او بیان کنید. در مقابل، هنگامی که نوبت به سخنگفتن شما رسید، دیگران نیز خود را ملزم میدانند که با نهایت دقت و احترام، به شما توجه کنند.
از میزبان خود تشکر کنید.
هنگامی که شخصی از شما برای شرکت در مراسم یا رویدادی دعوت به عمل میآورد، در موقعیتی مناسب، حتما به طرف میزبان رفته و از وی بابت لطفی که به شما داشته، تشکر کنید. همین اقدام به ظاهر ساده، شما را در نظر دیگران شخصی محترم و قدردان جلوه داده و قطعاً در مناسبات بعدی نیز در لیست دعوت ایشان قرار خواهید گرفت.
مقالات مرتبط : درمان خجالت و کمرویی
انواع مهارت های ارتباطی
مهارت های ارتباطی» (Communication Skills) شامل مجموعهای از فعالیتهایی هستند که میتواند کیفیت عملکرد فرد در رفتارهای عمومی و اجتماعی را افزایش دهد. در طی روز، شما ممکن است پیامهای گوناگونی دریافت و ارسال کنید، اما مهارت های ارتباطی موفق بیشتر از این مسئله است و شما را به بهبود شناخت از احساسات دیگران کمک میکند. درک احساسات پشت هر پیام، یکی از اهمیت برجسته این مهارت است.
آشنایی با انواع مختلف مهارت های ارتباطی به فرد کمک میکند تا شرایط و احساسات دیگران را بهتر درک کند. داشتن این مهارت میتواند اعتبار فرد را در نظر دیگران بالاتر ببرد و به فرد امکان بیان نظرات و ایدههای خود با استفاده از این اعتبار را فراهم کند.
مهارت های ارتباطی به چهار دسته کلی زیر تقسیمبندی میشوند:
| کلامی |
| غیر کلامی |
| نوشتنی |
| تصویری |
📌 کلامی: شامل استفاده از کلمات برای بیان افکار و احساسات میشود.
📌 غیرکلامی: شامل زبان بدن، تغییر چهره و سایر علائم غیرکلامی است.
📌 نوشتنی: شامل نوشتن کلمات، نمادها و اعداد میشود.
📌 تصویری: شامل استفاده از عکسها، نمودارها و سایر تصاویر است.
مقالات مرتبط : سردرگمی در زندگی
تقویت مهارت های ارتباطی
تقویت مهارت های ارتباطی همواره مورد توجه بوده و است این تقویت چه میخواد تقویت مهارت ارتباطی در محیط کار باشد چه در جامعه خانواده و… برای شروع در ابتدا باید به حد لزوم ، خودتان را بشناسید. همانگونه که میدانید، تفاوتهای فردی و وجود تیپهای شخصیتی متنوع باعث میشود که انسانها در موقعیتهای مختلف، رفتارها و هیجانات متفاوتی داشته باشند. اگر فردی درونگرا هستید و انرژی غالب خود را از درونتان دریافت میکنید، هیچگاه خود را در معرض استرسهای حضور در جمعهای متعدد قرار ندهید.
اهل مدارا و خویشتنداری باشید
به این معنی که در مقابل سختیها و اتفاقات غیرمنتظره ارتباطی فردی منعطفپذیر باشید. صبر و تابآوری از فاکتورهای اصلی هوش هیجانی هستند که بسیاری از افراد، آنها را به کلی فراموش کردهاند.
دوست داشتن خود
در واقع دنیای پیرامون (طبیعت، انسانها، حیوانات و حتی اشیاء) را دوست خواهید داشت. به این ترتیب، ارتباط مثبتتری با دیگران تجربه خواهید کرد و مهارت های ارتباطی شما تقویت میشود.
مسعولیت پذیری
مسئولیتها و تعهداتی که بر عهده گرفتهاید، را به خوبی و با دقت به پایان برسانید. این امر باعث جلب اعتماد افراد دیگر به شما میشود.
استفاده از زبان بدن
از ارتباط چشمی غافل نشوید و زبان بدن خود را بشناسید و در مورد معانی حالات و زبان بدن سایر افراد مطالعه کنید.
معرفی چند کتاب در زمینه افزایش مهارت های ارتباطی
| هوش هیجانی نویسنده: براندن کوپر |
| زبان بدن نویسنده: آلن پیز |
| آداب معاشرت به زبان آدمیزاد نویسنده: سو فاکس |
| آموزش فن بیان |
| چطور با هر جور آدمی ارتباط برقرار کنیم |
| ارتباط موثر به زبان آدمیزاد |
راهکارهایی برای ارتباط چشمی بدون احساس خجالت یا تهاجم
مهارتهای ارتباطی نقش بسیار مهمی در کیفیت ارتباط موثر دارند. برای داشتن ارتباط موفق و خوب بدون احساس خجالت یا تهاجم، بهتر است نگاهتان طبیعی و آرام باشد؛ نگه داشتن نگاه به مدت خیلی طولانی یا خیلی کوتاه میتواند احساس ناخوشایندی ایجاد کند. یک راه ساده این است که هنگام نگاه به چشم طرف مقابل، چند ثانیه نگاه کنید و سپس به آرامی نگاه خود را به جای دیگری ببرید و دوباره برگردانید. این کار به شما کمک میکند ارتباط برقرار کنید بدون اینکه طرف مقابل احساس فشار یا ناراحتی کند.
در ضمن، ارتباط ما با دیگران به نقشهایی که در زندگی داریم بستگی دارد؛ مثل خانواده، دوستان، محیط کار و حتی همسر و خانواده همسر. هر کدام از این نقشها دنیایی متفاوت از رابطهها و ارتباطها را میطلبند. از همین رو در هر حوزه ای و در هر نقشی که هستید، ذهن خود را از فکر درباره قضاوت شدن آزاد کرده و به جای نگرانی از نگاه کردن، روی شنیدن و درک صحبتهای مقابل تمرکز کنید.
تنفس عمیق و حفظ حالت بدن باز و راحت نیز به شما آرامش میدهد و باعث میشود ارتباط طبیعیتر شود. یادتان باشد، ارتباط موثر بخشی از زبان بدن است که وقتی با لبخند و حرکتهای دوستانه همراه باشد، باعث میشود دیگران با شما راحتتر و مثبتتر ارتباط بگیرند. با تمرین و صبر، میتوانید این مهارت را به خوبی یاد بگیرید و در گفتوگوهای روزمره از آن استفاده کنید.
مطالب مرتبط : چرا به موبایل و شبکههای اجتماعی وابسته میشیم؟
هدف از مهارت های ارتباطی
مهارتهای ارتباطی تواناییهایی هستند که به ما کمک میکنند پیامها و احساسات خود را به روشنی و مؤثر با دیگران در میان بگذاریم. هدف از مهارت ارتباطی این است که بتوانیم بهتر بفهمیم و بهتر بفهمانیم؛ یعنی هم شنونده خوبی باشیم و هم گویندهای واضح و موثر. وقتی این مهارتها را داشته باشیم، در روابط خانوادگی، دوستانه و کاری خود موفقتر خواهیم بود و سوءتفاهمها کمتر پیش میآید.
همچنین مهارت ارتباطی به ما کمک میکند که در موقعیتهای مختلف بهتر تصمیم بگیریم، مشکلات را راحتتر حل کنیم و حس اعتماد و احترام بین افراد را افزایش دهیم. این مهارتها نه تنها باعث بهبود روابط میشوند، بلکه باعث میشوند ما احساس بهتری نسبت به خود داشته باشیم و راحتتر با دیگران کنار بیاییم. به عبارتی ساده، توانایی های ارتباطی به ما قدرت میدهند دنیای اطرافمان را بهتر بفهمیم و بهتر با آن ارتباط برقرار کنیم.
مهمترین اشتباهات در مکالمه و چطور از آنها اجتناب کنیم؟
مهارتهای ارتباطی یکی از عوامل اصلی موفقیت در مکالمات روزمره است و شناخت مهمترین اشتباهات در این زمینه، کلید پیشرفت محسوب میشود. یکی از رایجترین اشتباهات، صحبت کردن بیش از حد و قطع کردن حرف طرف مقابل است که باعث میشود دیگران احساس نادیده گرفته شدن کنند. همچنین، عدم تمرکز و حواسپرتی هنگام گفتگو باعث کاهش کیفیت ارتباط میشود. بیتوجهی به زبان بدن و تماس چشمی ناکافی نیز میتواند فاصله عاطفی ایجاد کند.
برای اجتناب از این اشتباهات، بهتر است به جای عجله در جواب دادن، به دقت به سخنان طرف مقابل گوش دهید و پس از پایان حرف، نظر خود را بیان کنید. حفظ تماس چشمی ملایم و استفاده از زبان بدن مثبت مثل سر تکان دادن، حس اعتماد و علاقه به گفتگو را نشان میدهد. همچنین، از کلمات و جملات ساده استفاده کنید و از بیان نظرات منفی یا قضاوتی خودداری کنید. با تمرین این نکات، توانمندی های ارتباطی شما تقویت میشود و ارتباطات شما موثرتر، دوستانهتر و رضایتبخشتر خواهد بود.
پیشنهاد ما به شما : اخلاق مودی چیست؟
در پایان درمورد مهارت های ارتباطی باید بدانید که :
وقتی یاد بگیریم چطور مهارت های ارتباطی را بهتر و گستردهتر کنیم، میتوانیم در هر بخش از زندگی خود رشد کرده و موفقتر باشیم. هر چقدر بتوانیم با آدمهای مختلف راحتتر ارتباط برقرار کرده و احساسات خود و دیگران را درک کنیم، مطمئناً در توانمندی های ارتباطی قویتر خواهیم بود و زندگی اجتماعی و شخصی بهتری خواهیم داشت.
این تواناییها به ما کمک میکنند که هم در خانواده، هم در جمع دوستان و هم در محیط کار، رضایت و موفقیت بیشتری داشته باشیم. وقتی یاد بگیریم چطور مهارت های ارتباطی را بهتر و گستردهتر کنیم، میتوانیم در هر بخش از زندگی خود رشد کرده و موفقتر باشیم.
هر چقدر بتوانیم با آدمهای مختلف راحتتر ارتباط برقرار کرده و احساسات خود و دیگران را درک کنیم، مطمئناً در توانمندی های ارتباطی قویتر خواهیم بود و زندگی اجتماعی و شخصی بهتری خواهیم داشت. این تواناییها به ما کمک میکنند که هم در خانواده، هم در جمع دوستان و هم در محیط کار، رضایت و موفقیت بیشتری داشته باشیم.
❓ سوالات متداولی که از ما در مشاورکده میپرسند :
❓ چرا حفظ تماس چشمی به صورت کوتاه و متعادل بهتر از نگاه طولانی است؟
چون نگاه خیلی طولانی ممکن است باعث ناراحتی یا احساس فشار شود، و نگاه خیلی کوتاه ممکن است حس بیتوجهی به طرف مقابل بدهد.
❓ چگونه تمرکز روی شنیدن و درک طرف مقابل باعث بهبود ارتباط میشود؟
چون وقتی روی حرفهای طرف مقابل تمرکز کنیم، بهتر احساسات و نیازهای او را میفهمیم و پاسخ مناسبتری میدهیم.
❓ چرا تنفس عمیق و حالت بدن آرام در برقراری ارتباط موثر موثر است؟
این کارها باعث کاهش استرس و افزایش آرامش در فرد میشوند و کمک میکنند ارتباط طبیعیتر و دوستانهتر باشد.
