ترس کودک از تاریکی را با این 5 روش جادویی درمان کنید!

تاریخ آخرین بروزرسانی مقاله تاریکی کودک از تاریکی : مرداد ماه 1404

خیلی از والدین با مشکل ترس کودک از تاریکی مواجه میشوند. خاموش شدن چراغ یا بودن در اتاقی تاریک میتونه باعث اضطراب و بیخوابی کودک بشه.این موضوع بیشتر در سنین پیش دبستانی و دبستانی رخ میدهد و اگرچه طبیعی بنظر میرسد اما در صورت بیتوجی ممکن است روی اعتماد به نفس کودک تاثیر منفی بگذارد.

دلیل این ترس و اختلال خواب در کودکان معمولا تخیلات قوی یا تجربه های قبلی است با شناخت درست و واکنش ارام والدین میشه به کودک کمک کرد این ترس را کنار گزارد. ما تیم روانشناسی مشاورکده در این مقاله سعی کردیم دلایل اصلی ترس کودک از تاریکی و راهکار های علمی و خانگی ساده را مطرح کنیم تا شما والدین عزیز بتوانید این چالش مهم را حل کنید پس با ما در ادامه مقاله همراه شوید.

ترس کودک از تاریکی چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

ترس کودک از تاریکی یکی از رایجترین نگرانیها در دوران کودکی است. این ترس معمولاً در سنین حدود دو تا شش سال به وجود میآید و ممکن است به دلایل مختلف اتفاق بیفتد.

این نوع ترس ها معمولاً ناشی از ذهن خلاق و تخیل قوی اوست که در نبود نور و شناخت محیط، تمایل دارد اتفاقات و صداهای اطراف را بزرگتر و ترسناک تر از واقعیت تصور کند. همچنین، کودکان به دلیل ناتوانی در درک کامل و منطقی موقعیت ها، در تاریکی بیشتر حس ناامنی و تنهایی می کنند.

مطالب مرتبط : هراس شبانه کودکان

نبود حضور والدین یا یک منبع اطمینان بخش نیز می تواند این ترس را تشدید کند. در نهایت، شناخت و درک این ترس از سوی والدین اهمیت زیادی دارد، زیرا با برخورد مناسب و ایجاد حس امنیت، میتوان به کودک کمک کرد تا آرامش بیشتری پیدا کند و به تدریج بر این ترس غلبه نماید.

نشانه‌های ترس کودک از تاریکی

نشانه های اصلی ترس کودک از تاریکی را میتوانید در جدول زیر مشاهده نمایید:

مهمترین نشانه های ترسیدن کودک از تاریکی

اجتناب از خوابیدن در اتاق تاریک

درخواست مکرر روشن گذاشتن چراغ خواب

خوابیدن فقط کنار والدین

بیدار شدن مکرر در شب با گریه یا ترس

بیان ترس و نگرانی درباره تاریکی

پرخاشگری یا بیقراری در شب

📌 اجتناب از خوابیدن در اتاق تاریک یکی از شایعترین نشانه های ترس کودک از تاریکی است که باعث می شود کودک تمایل داشته باشد در محیط روشن یا کنار والدین بخوابد.

📌 درخواست مکرر روشن بودن چراغ خواب نشان می دهد که کودک برای احساس امنیت بیشتر به نور نیاز دارد و تاریکی برایش غیرقابل تحمل است.

📌 خوابیدن فقط کنار والدین بیانگر حس ناامنی در تاریکی و نیاز به حضور کسی است که به او آرامش بدهد.

📌 بیدار شدن مکرر با گریه یا ترس در طول شب از دیگر نشانه هاست که کودک ممکن است به خاطر کابوس ها یا ترس از تاریکی دچار اختلال خواب شود.

📌 بیان مستقیم ترس و نگرانی درباره تاریکی به والدین کمک می کند تا مشکل را بهتر درک و به آن رسیدگی کنند.

📌 پرخاشگری یا بیقراری در شب ممکن است ناشی از اضطراب و استرس کودک در مواجهه با تاریکی باشد که نیاز به آرامکردن و حمایت دارد.

5 روش جادویی برای درمان ترس کودک از تاریکی

ایجاد محیطی آرام و دوستداشتنی

اولین روش جادویی، ایجاد محیطی آرام و دوستداشتنی است. استفاده از چراغ خواب با نور ملایم و قرار دادن عروسک یا شیء مورد علاقه کنار کودک، به او حس امنیت می دهد و از تاریکی نمی ترسد.

گفتگوی صمیمانه درباره ترس

دوم، گفتگوی صمیمانه درباره ترس هاست. با شنیدن حرف های کودک و توضیح ساده درباره اینکه تاریکی چیزی برای ترسیدن ندارد، می توانیم اضطراب او را کاهش دهیم و حس همراهی را القا کنیم.

ایجاد روال مشخص خوابیدن

سوم، ایجاد روال مشخص خوابیدن است. داشتن وقت مشخص برای خواب، خواندن قصه یا آواز آرام قبل از خواب، به کودک کمک می کند تا آرام شود و راحت تر تاریکی را تحمل کند.

انجام بازی های نور و روشنایی

چهارم، بازی های نور و روشنایی می تواند ترس کودک از تاریکی را کاهش دهد. استفاده از چراغ قوه یا بازی با سایه ها باعث می شود کودک با تاریکی دوست شود و کمتر نگران باشد.

تشویق و حمایت مثبت والدین

پنجم، تشویق و حمایت مثبت است. هر بار که کودک بدون ترس به اتاق تاریک وارد می شود، با گفتن جملات تشویقی اعتماد به نفسش افزایش می یابد و ترس کمرنگ می شود.

چرا بعضی کودکان بیشتر از بقیه از تاریکی می‌ترسند؟

ترس کودک از تاریکی یکی از احساسات طبیعی در دوران رشد است، اما چرا بعضی کودکان بیشتر از بقیه از تاریکی می ترسند؟ این موضوع به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر شدت و میزان این ترس تأثیر می گذارد.

📌 ترس بچه ها از تاریکی ممکن است در کودکانی بیشتر باشد که ذهن خلاق و حساستری دارند. این کودکان با تخیل قوی، در تاریکی ممکن است چیزهای ناآشنا و ترسناک را بزرگنمایی کنند و احساس ناامنی بیشتری داشته باشند. همچنین، تجربیات قبلی منفی مانند شنیدن داستانهای ترسناک یا مشاهده فیلمهای وحشتناک میتواند باعث تشدید این ترس شود.

📌 عوامل محیطی نیز مهم هستند. کودکانی که در خانواده هایی با اضطراب یا نگرانی زیاد بزرگ شده اند، بیشتر ممکن است دچار ترس از تاریکی شوند چون این احساسات به آنها منتقل می شود. نبود حمایت کافی یا محیط نامطمئن نیز می تواند به افزایش این ترس کمک کند.

📌 در نهایت، تفاوت های شخصیتی و بیولوژیکی هر کودک هم دانستنی است؛ بعضی کودکان به طور طبیعی حساس تر و آسیب پذیرتر هستند و به کمک و مراقبت بیشتر نیاز دارند تا بتوانند بر این ترس غلبه کنند. جالب اینکه در شب ها که سکوت بیشتری در خانه حاکم است؛ حس های دیگر از جمله حس شنیداری قوی تر می شوند. همین مساله باعث می شود کوچکترین صداها باعث ترس و نگرانی کودک شود.

بهترین بازی‌ها و فعالیت‌ها برای کاهش ترس از تاریکی

📌 یکی از بهترین بازی ها برای کاهش ترس کودک از تاریکی، بازی «ایجاد سایه با انگشتان» است. با خاموش کردن چراغ و روشن کردن شمع، میتوان روی دیوار سایه هایی ساخت که کودکان آنها را دوست دارند. این بازی باعث می شود کودک با سایه ها آشنا و ترس از آنها کمتر شود.

📌 بازی «شکار با چراغ قوه» هم جذاب است. کودکان با چراغ قوه در اتاق تاریک به دنبال اشیای مخفی شده میگردند. این کار هیجان و نشاط ایجاد می کند و باعث میشود کودک تاریکی را به عنوان یک فضای سرگرم کننده تجربه کند.

📌 بازی «پلیس بازی» نیز مناسب است. کودک همراه والدین در اتاق تاریک چراغ قوه به دست می گیرند و به دنبال پیدا کردن شیء گمشده میگردند، بدون اینکه به موجودات ترسناک فکر کنند. این بازی احساس کنترل و امنیت کودک را تقویت میکند.

📌 در نهایت، ایجاد «چالش های پاداش دار» که کودک را تشویق می کند گام به گام با تاریکی آشنا شود، اثرگذار است. هر بار که کودک با موفقیت در تاریکی قدم می گذارد، با تشویق و جایزه انگیزه اش افزایش می یابد و ترس کم رنگ تر می شود.

اشتباهات رایج والدین هنگام مواجهه با ترس کودک از تاریکی

ترس کودک از تاریکی یکی از نگرانی های رایج والدین است ولی برخورد نادرست با این ترس میتواند آن را تشدید کند.

📌 یکی از اشتباهات رایج، نادیده گرفتن یا کم اهمیت جلوه دادن احساس کودک است. وقتی والدین به کودک می گویند «هیچ ترسی نداری» یا «چیز خاصی نیست»، کودک حس می کند که باید ترس خود را پنهان کند و این باعث افزایش اضطراب می شود.

📌 اشتباه بعدی استفاده از تهدید و تنبیه برای کنترل ترس کودک است. جملاتی مانند «اگر نترسی، به اتاق تاریک برو» یا «اگر این کار را نکنی، لولو می آید» باعث می شود کودک بیشتر دچار ترس و وحشت شود و اعتمادش به والدین کاهش یابد.

📌 از دیگر خطاها می توان به واکنش های متناقض والدین اشاره کرد؛ مثلاً وقتی به کودک اطمینان می دهند هیچ خطری نیست ولی خودشان شروع به بررسی ترسناک زیر تخت یا کمد می کنند. این رفتار باعث گیج شدن و تشدید ترس کودک می شود.

📌 همچنین، روشن گذاشتن چراغ های بسیار زیاد هنگام خواب یا بردن مکرر کودک به اتاق خود، باعث وابستگی و عدم استقلال او شده و ترس را طولانیتر می کند.

چه زمانی باید از کمک تخصصی روانشناس استفاده کنیم؟

اگر مشاهده کردید ترس کودک از تاریکی باعث بیخوابی، اضطراب شدید، مشکلات روحی یا اجتماعی شده، مراجعه به روانشناس ضروری است. همچنین وقتی کودک از تاریکی به شدت می ترسد و این ترس باعث محدودیت در فعالیت های روزانه یا بازی هایش می شود، بهتر است به متخصص مراجعه کنید. روانشناس با روش های خاصی مانند رفتاردرمانی شناختی به کودک کمک می کند تا ترس خود را مدیریت کند و بر آن غلبه کند.

گاهی اوقات ترس کودک از تاریکی میتواند نشانه اضطراب یا اختلالات روانی دیگری باشد که درمان تخصصی لازم دارد. همچنین اگر روشهای معمول والدین مانند حمایت و آشتی دادن کودک با تاریکی اثرگذار نیستند، کمک روانشناس میتواند روند درمان را سرعت بخشد و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کند.

ابزارها و وسایل کمکی برای آرامش کودک در شب

این وسایل و فعالیتها به کودک حس امنیت و راحتی میدهند و به خواب آرامتر و بهتر او کمک می کنند

وسایل کمکی آرامش کودک در شب

چراغ خواب با نور ملایم و گرم

پتوی تنپوش نرم و گرم

دستگاه تولید صدای سفید یا موسیقی ملایم

اسانس اسطوخودوس برای آرامش

عروسک یا دستمال خواب با بوی مادر

حمام گرم قبل از خواب

خواندن لالایی یا قصه آرامشبخش

بررسی ترس از تاریکی در سنین مختلف

ترس از تاریکی در سنین مختلف متفاوت است و کاملاً طبیعی به شمار میآید. هر مرحله از رشد، ویژگیها و نگرانیهای خاص خود را دارد و ترسها هم بر اساس این تغییرات کودکان شکل میگیرند. به همین دلیل، نشانه ها و شدت ترس در سنین مختلف میتواند متفاوت باشد و والدین باید به تفاوتهای سنی توجه کنند.

سن کودک	رفتارها و نشانه های ترس از تاریکی	راهکارهای ‍‍‍‍پیشهادی برای والدین
۲تا ۴ سالگی	گریه . چسبیدن به والدین. کابوس های شبانه	چراغ خواب. قصه های آرامبخش. حضور والدین
۵ تا ۷ سال	اجتناب از تاریکی. ترس از موجودات خیالی. کابوس های شدید	بازی های تخیلی مثبت. گفتگو درباره ترس ها
۸ تا ده سال	اضطراب کمتر. نگرانی درباره تنهایی در تاریکی	تمرین مهارت های آرامش . ایجاد روتین خواب

❓ سوالات متداول درمورد ترس کودک از تاریکی

❓ چرا کودکان در سنین ۲ تا ۶ سال بیشتر از تاریکی میترسند؟ 

   زیرا در این سنین تخیل قوی و درک منطقی کودکان هنوز کامل نشده و تاریکی موجب احساس ناامنی و ترس برای آنها میشود.

❓ چه نقشی بازیهای نور و روشنایی در کاهش ترس کودک از تاریکی دارند؟ 

   این بازیها باعث آشنایی کودک با تاریکی و تبدیل آن به تجربهای مثبت و سرگرمکننده شده و به تدریج ترس را کم میکنند.

❓ چگونه تشویق مثبت به کودک کمک میکند تا بر ترس از تاریکی غلبه کند؟ 

   تشویق اعتماد به نفس کودک را افزایش میدهد و او را دلگرم میکند تا بدون ترس با تاریکی مواجه شود.